Stok senkronizasyonu, depodaki gerçek adedin sattığınız bütün kanallarda aynı anda ve aynı değerde görünmesidir. Trendyol'dan bir ürün satıldığında Hepsiburada, Amazon, N11 ve kendi sitenizdeki stok da hemen bir eksilir. Bu akış çalışmadığında çift satış doğar: elinizde olmayan ürünü ikinci kez satarsınız, sonra iptal edersiniz ve pazaryeri puanınız düşer. Bu yazı çift satışın nasıl oluştuğunu, hangi gecikmelerin buna yol açtığını ve tek stok havuzunun sorunu nasıl çözdüğünü anlatır.
Çift satış tam olarak nasıl olur
Sahadan bilinen bir sahne: Cuma akşamı depoda bir ayakkabıdan 38 numara tek adet kaldı. Saat 21:40'ta Trendyol'dan sipariş geldi. Depo sorumlusu sabah gelecek, Trendyol paneline girecek ve diğer kanallardaki stoku sıfırlayacaktı. Ama 22:15'te Hepsiburada'dan aynı numaraya sipariş düştü. Cumartesi sabahı iki sipariş, bir ürün.
Sonuç: Bir müşteriye iptal, bir kanalda iptal oranı artışı, muhtemelen bir olumsuz yorum. Ürün fiyatı ne olursa olsun bedeli buradan ödenir. Pazaryerleri iptal oranını satıcı performans ölçütü olarak kullanır; oran belli eşiği geçtiğinde görünürlük düşer, bazı kampanyalara katılım kapanır. Eşik değerleri değişir; pazaryerinin güncel satıcı sözleşmesine bakmakta yarar var.
Çift satışın tek koşulu vardır: bir kanaldaki satışın diğer kanallara yansımasıyla ikinci satış arasındaki boşluk. Bu boşluk saatler sürerse (elle güncelleme) risk yüksektir; dakikalarla ölçülürse düşer; saniyelerle ölçülürse pratikte kaybolur.
Çift satış yalnız son adette olmaz. Bir üründen 5 adet varken kampanya günü altı sipariş gelmesi de aynı sonucu verir. Ürün sayısı ve kanal sayısı arttıkça bu tür çakışmaların olasılığı artar; elle takip etmek bir noktadan sonra mümkün olmaktan çıkar. Bu yüzden konu, pazaryeri entegrasyonunun ilk gerekçesi sayılır.
Gecikmenin kaynakları
Çift satışı önlemek için önce gecikmenin nereden geldiğini görmek gerekir. Sık karşılaşılan dört kaynak:
- Elle güncelleme: Panellere tek tek girip stok düzeltmek. Mesai dışında ve yoğun günlerde çalışmaz.
- Zamanlanmış XML okuması: Pazaryeri ya da entegratör XML'i belirli aralıklarla okur. Aralık ne kadar uzunsa açık o kadar büyüktür. XML entegrasyonu yazısında bu sınırı anlattık.
- Kanal başına ayrı stok: Toplam 10 adedi beş kanala ikişer bölmek. Bir kanalda tükenir, diğerinde beklerken siz satış kaybedersiniz; tersine, birleştirmeye çalışırken çift satış olur.
- İki sistemin aynı alana yazması: Eski entegratör ve yeni sistem aynı kanala stok gönderirse hangisinin son sözü söylediği belli olmaz.
Bulutegra'da bu dördüncü sorunu sahiplik bayrağı çözer. Her ürün × kanal çifti için "bu kanalı Bulutegra mı yönetiyor, dış sistem mi?" sorusunun tek cevabı vardır. Bulutegra yönetmiyorsa oraya yazmaz; böylece geçiş döneminde iki sistem çakışmaz.
Tek stok havuzu nedir
Tek stok havuzu, depodaki gerçek adedin tek bir yerde tutulması ve bütün kanalların o değere bakmasıdır. Kanal başına stok yoktur; havuz vardır, her kanal havuzun tamamını görür.
Akış şöyle işler:
- Ana kaynak (ERP, e-ticaret altyapısı ya da XML) güncel adedi verir; örneğin 10.
- Bütün kanallara 10 yazılır.
- Trendyol'dan 1 satılır. Sipariş Bulutegra'ya düşer, havuz 9 olur.
- Hepsiburada, Amazon, N11 ve siteye 9 yazılır. Süre saniyelerle ölçülür.
- Sipariş ERP'ye müşterisi, kalemleri, kargo firması ve ödeme bilgisiyle yazılır; ERP de kendi tarafında 9 görür.
Kanal başına pay ayırmak isterseniz (örneğin son 2 adedi yalnız kendi sitenizde tutmak), havuzun üstüne kural koyabilirsiniz. Ama temel ilke değişmez: gerçek stok tektir.
Kanal başına stok bölmek çift satışı önlemez, yalnızca satış kaybını artırır. Çift satışı önleyen şey, satışın diğer kanallara ulaşma hızıdır.
Ana kaynağın ne olduğu işletmeye göre değişir. ikas, Ticimax, T-Soft ya da İdeasoft kullanıyorsanız katalog oradan gelir; Nebim V3, Logo, Mikro veya SAP kullanıyorsanız stokun son sözünü ERP söyler. Birden fazla deponuz varsa havuz depo bazında da yönetilebilir; çoklu depo ve stok yönetimi yazısında bu kurguyu anlattık.
Kampanya günlerinde ne değişir
Büyük indirim günlerinde sipariş hızı normal günün katlarına çıkar. Dakikalık gecikme bile o gün için önemlidir. Sık yaşanan iki durum:
- Aynı dakikada aynı üründen üç kanaldan sipariş gelir. Tek stok havuzu her siparişi sırayla işler; havuz sıfıra indiğinde sonraki kanallara sıfır yazılır. Elle yönetimde bu sıralama yoktur.
- Pazaryeri API'si yoğunluktan yavaşlar ya da geçici olarak cevap vermez. Bulutegra kanal bağlantılarını sürekli izler; sessiz kalan kanal uyarıya düşer ve telefonunuza bildirim gelir. Böylece "o kanal iki saattir stok almıyormuş" durumunu akşam değil, o an öğrenirsiniz.
Kampanya öncesi hazırlık için kampanya dönemlerinde stok ve fiyat yönetimi yazısına bakabilirsiniz.
İade ve iptalde stok ne olur
Çift satış kadar konuşulmayan ama aynı kadar yaygın bir hata da iade akışındadır. Müşteri iade talebi açtığı anda ürünü stoka eklerseniz, ürün depoya ulaşmadan ya da hasarlı gelirken satılabilir. Doğru sıra şudur:
- İade talebi açılır; stoka dokunulmaz.
- Ürün depoya gelir, barkodla okutulur ve kabul edilir.
- Kabul edilen adet havuza eklenir; bütün kanallara yeni değer yazılır.
Bulutegra'da müşteri iade portalı (e-posta ve sipariş koduyla giriş) ve barkodla depo kabulü bu sırayı korur. İptal edilen siparişte ise ürün hiç depodan çıkmadığı için havuza anında geri döner. Ayrıntı için pazaryeri iade yönetimi yazısı var.
Kuruluma geçerken kontrol listesi
Stok senkronunu açmadan önce şu listeyi tamamlamak, ilk haftadaki hataların çoğunu önler:
- Bütün ürünlerde barkod var mı? Barkodu eksik ürünler yanlış eşleşir; biri stoku diğerine yazar. Bkz. SKU ve barkod ile ürün eşleştirme.
- Ana kaynak tek mi? Hem ERP hem site stok üretiyorsa hangisinin son söz olduğu yazılı olarak kararlaştırıldı mı?
- Eski entegratör hâlâ yazıyor mu? Kanal başına kapatıldı mı?
- Sahiplik bayrağı ayarlandı mı? Bulutegra'nın yönetmediği kanal var mı?
- Gölge mod süresi belirlendi mi? Sistem 1–2 hafta yalnız okur, yazacağı stoku gösterir; siz depo sayımıyla karşılaştırırsınız. Bkz. gölge mod ile entegrasyon testi.
- Yazma yetkisi hangi kanaldan başlayacak? Önce en az riskli kanal, sonra diğerleri.
- Kritik stok eşiği ne? Son birkaç adette uyarı almak istiyorsanız eşik ürün bazında girilmeli. Bkz. kritik stok ve tükenme süresi.
Bulutegra ile nasıl çalışır
Bulutegra'da tek stok havuzu varsayılan kurgudur. Ana katalog ikas, Ticimax, T-Soft, İdeasoft ya da XML'den gelir; siparişler Trendyol, Hepsiburada, Amazon, N11 ve diğer kanallardan düşer; her sipariş havuzu günceller ve kalan adet bütün kanallara yazılır. Sipariş Nebim V3, Logo, Mikro ya da SAP'ye otomatik geçer. Sahiplik bayrağı, gölge mod ve kanal kanal devir sayesinde geçiş döneminde iki sistem çakışmaz. Kritik stok uyarısı ve tükenme süresi raporu aynı paneldedir; kanal izleme sürekli çalışır. Kurulumun tamamı için Neden Bulutegra? sayfasına bakabilirsiniz.
Kendi kataloğunuzla stok akışını görmek için demo talep edin.
Sık sorulan sorular
Çift satış nedir?
Aynı ürünün son adedinin iki farklı kanaldan aynı anda satılmasıdır. Depoda 1 ürün varken Trendyol ve Hepsiburada'dan birer sipariş gelir; birini iptal etmek zorunda kalırsınız. Kanallar arasında stok gecikmeli güncellendiğinde ortaya çıkar.
Stok senkronizasyonu ne sıklıkla yapılmalı?
Sipariş geldiği anda tetiklenen anlık güncelleme en güvenlisidir. Yalnız belirli aralıklarla çalışan güncellemede o aralık kadar açık kalır. Bulutegra siparişi aldığı anda kalan stoku diğer kanallara yazar; ek olarak kanal bağlantılarını sürekli izler.
Pazaryerinde stok neden yanlış görünüyor?
En sık nedenler şunlardır: iki sistemin aynı kanala stok yazması, barkodu eksik ürünlerin yanlış eşleşmesi, iade edilen ürünün depoya alınmadan stoka eklenmesi ve pazaryeri API'sine ulaşılamadığı sürede biriken güncellemeler. Sahiplik bayrağı ve gölge mod bu hataları kurulumda yakalar.
