Kritik Stok Uyarısı ve Tükenme Süresi Raporu Nasıl Kurulur?

Kritik stok uyarısı, bir ürünün adedi belirlediğiniz eşiğin altına indiğinde sizi haberdar eden mekanizmadır; tükenme süresi raporu ise mevcut stokun bugünkü satış hızıyla kaç gün yeteceğini gösterir. İkisi birlikte "ne zaman sipariş vermeliyim" sorusunu tahminden hesaba çevirir. Çok kanallı satışta bu özellikle önemlidir, çünkü ürün beş kanaldan aynı anda satılır ve tek kanalın paneline bakarak hızı ölçmek mümkün değildir. Bu yazı eşiğin nasıl belirleneceğini, tükenme süresinin nasıl okunacağını ve raporun günlük operasyonda nasıl kullanılacağını anlatır.

Stok bitmesi neden pahalıdır

Ürün tükendiğinde kaybettiğiniz şey yalnız o günkü satış değildir. Pazaryerinde stoku sıfır olan ürün satışa kapanır, arama sıralamasında geriye düşer ve stok geri geldiğinde eski konumunu hemen kazanmaz. Bir kampanyaya girmiş üründe tükenme, kampanya bütçesinin boşa gitmesi demektir. Uzun süre sıfırda kalan ürünler bazı pazaryerlerinde listeden kaldırılabilir; kurallar değişir, güncel koşullar için satıcı sözleşmesine bakmakta yarar var.

Tersi de maliyetlidir: erken ve fazla sipariş vermek nakdi rafa bağlar. Depoda bekleyen ürün yer kaplar, sezon geçince değer kaybeder ve sonunda indirimle satılır. Kritik stok ve tükenme süresi bu iki ucun arasında doğru noktayı bulmak içindir: ne bitsin, ne birikmiş kalsın.

Çok kanallı satışta bir de görünürlük boyutu vardır. Stok azaldıkça hangi kanalda satışa devam edileceğine karar vermek gerekir; bunun için kanal başına katkıyı bilmek şarttır. Bu karar, pazaryeri entegrasyonunun tek stok havuzu ve kârlılık sayfası olmadan verilemez.

Sahadan bir sahne: Depoda bir üründen 40 adet var. Tek kanalın paneline bakan kişi "haftada 10 satıyor, bir ay yeter" der. Ama ürün beş kanalda satılıyor ve toplam hız günde 6. Gerçek tükenme süresi bir ay değil, bir haftadır. Tek stok havuzu olmadan bu hesap yapılamaz; stok senkronizasyonu yazısında havuzun neden gerektiğini anlattık.

Kritik stok eşiği nasıl belirlenir

Eşik, ürün bazında hesaplanmalıdır. Bütün ürünlere "5 adet" gibi sabit bir sayı vermek, hızlı satan üründe geç, yavaş satan üründe gereksiz uyarı üretir. Basit formül şudur:

1. Ürünün son dönemdeki günlük satış hızını bulun (bütün kanalların toplamı).
2. Ürünün tedarik süresini gün olarak belirleyin (sipariş verdiğiniz günden depoya girdiği güne).
3. İkisini çarpın: tedarik süresi boyunca satılacak adet.
4. Üstüne bir güvenlik payı ekleyin: tedarikçinin gecikmesi ya da satış hızının artması için.

Örnek: Günde 2 satan, tedariki 10 gün süren ürün için tedarik süresi boyunca 20 adet satılır (rakamlar yalnızca hesabı göstermek içindir). Güvenlik payıyla eşik 25–30 arasına konur. Stok 30'a düştüğünde uyarı gelir; sipariş verilir; ürün gelene kadar stok bitmez.

Eşiği belirlerken üç şeye dikkat edin:

• Mevsimsellik: Yaz ürününde haziran hızıyla kasım eşiği belirlenmez.
• Varyant düzeyi: Eşik ürün için değil, beden ve renk için konur. 38 numara bitmişse 40 numaranın stoku teselli değildir.
• Kampanya takvimi: Kampanya öncesi eşik yükseltilir. Bkz. kampanya dönemlerinde stok ve fiyat yönetimi.

Kritik stok eşiği bir kez ayarlanıp unutulacak bir sayı değildir; satış hızı değiştikçe güncellenir. Tükenme süresi raporu bu güncellemeyi tetikler.

Tükenme süresi raporu nasıl okunur

Tükenme süresi, mevcut stokun günlük satış hızına bölünmesiyle bulunur: 40 adet, günde 6 satış, yaklaşık 7 gün. Rapor bunu bütün ürünler için hesaplar ve en az günü kalanı üste koyar.

Bulutegra'da tükenme süresi raporu tek stok havuzundan beslenir; satış hızı bütün kanalların toplamıdır. Raporu sabah açtığınızda üç grup görürsünüz:

• Tedarik süresinden az gün kalanlar: Bugün sipariş verilse bile ürün gelmeden stok bitecek. Kampanyadan çekmek, fiyatı yükseltmek ya da kanal sayısını azaltmak gibi kararlar burada verilir.
• Tedarik süresine yakın olanlar: Sipariş verme zamanı bugündür.
• Rahat olanlar: Bir işlem gerekmez; ama satış hızı ani artmışsa ertesi gün yukarı gruba geçebilir.

Rapor aynı zamanda ters yönde de okunur: tükenme süresi çok uzun ürünler fazla stok demektir. Bunlarda indirim ya da kampanya kararı, nakdi çözer. Satış hızı sıfır olan ürünler ise ayrı bir gruptur: tükenme süresi hesaplanamaz, çünkü satış yoktur. Bu ürünlerde sorun stokta değil içeriktedir; eksik başlık, renk ya da kategori bilgisi görünürlüğü düşürüyor olabilir. Pazaryeri ürün içeriği ve kalite puanı yazısı bu duruma bakar.

Rapor tarih aralığına göre de okunur. Son 7 günün hızı ile son 30 günün hızı farklıysa satış ivmeleniyor ya da yavaşlıyor demektir; eşik buna göre güncellenir.

Uyarı geldiğinde ne yapılır

Uyarı gelmesi tek başına bir şey çözmez; uyarıya bağlı bir akış olmalıdır. Sahada işleyen basit akış:

1. Uyarı düşer: panelde ve telefonda (mobil arayüz) görünür.
2. Ürünün tükenme süresine bakılır; tedarik süresiyle karşılaştırılır.
3. Sipariş verilecekse tedarikçiye iletilir; verilmeyecekse (ürün sonlandırılıyorsa) kanal görünürlüğü planlanır.
4. Stok tedarik süresi boyunca yetmeyecekse kanal payı ayarlanır: son adetler en yüksek katkılı kanala bırakılır. Hangi kanalın en yüksek katkıyı verdiği kârlılık sayfasından görülür; ayrıntı fiyat senkronu ve repricing yazısında.
5. Ürün depoya girip barkodla kabul edildiğinde havuz güncellenir; uyarı kapanır.

Birden fazla deponuz varsa uyarı depo bazında da kurulabilir; bir depoda biten ürün başka depoda varsa kanal stoku sıfıra düşmez. Bkz. çoklu depo ve stok yönetimi.

Kurulum kontrol listesi

Kritik stok ve tükenme süresini devreye alırken şunları tamamlayın:

• Tek stok havuzu çalışıyor mu? Satış hızı bütün kanalların toplamı mı?
• Her varyant için tedarik süresi girildi mi?
• Eşikler ürün bazında mı, yoksa hâlâ sabit sayı mı?
• Uyarı kimlere gidiyor? Depo rolü mü, Yönetici mi, ikisi de mi?
• Uyarı için bir sorumlu ve bir akış tanımlandı mı?
• Fazla stok tarafı da izleniyor mu?
• Rapor sabah rutinine eklendi mi? Çoklu kanal sipariş yönetimi yazısındaki günlük listeye tek satır eklemek yeterlidir.

Gölge modda sistem 1–2 hafta yalnız okuduğu için eşikler bu dönemde gerçek satış hızıyla sınanabilir; canlıya geçtiğinizde uyarılar zaten doğrulanmış olur. İlk haftalarda uyarı sayısı fazla gelirse eşikler yüksek demektir; hiç gelmiyorsa düşük. İki haftalık gözlem çoğu üründe doğru aralığı verir.

Bulutegra ile nasıl çalışır

Bulutegra'da kritik stok uyarısı ve tükenme süresi raporu tek stok havuzunun üstünde çalışır. Satış hızı Trendyol, Hepsiburada, Amazon, N11 ve diğer kanalların toplamından hesaplanır; eşikler varyant bazında girilir; uyarı panelde ve mobil arayüzde görünür. Ürün depoya barkodla kabul edildiğinde havuz güncellenir ve uyarı kapanır. Rapor kârlılık sayfası ve kampanya hesaplayıcıyla aynı paneldedir; son adetleri hangi kanala bırakacağınıza aynı ekranda karar verirsiniz. Ana katalog ikas, Ticimax, T-Soft, İdeasoft ya da XML'den gelir; ERP olarak Nebim V3, Logo, Mikro ve SAP bağlanır. Modüllerin tamamı için Çözümler bölümüne bakabilirsiniz.

Kendi satış hızınızla tükenme süresi raporunu görmek için demo talep edin.