Pazaryeri Komisyon ve Kesintiler Nasıl Hesaplanır?

Pazaryeri komisyon ve kesintileri, satış fiyatından sırayla düşülen dört kalemin sonucudur: komisyon ve onun KDV'si, kargo bedeli, sabit hizmet bedelleri ve iade kaynaklı kayıp. Bu dört kalem düşüldükten ve ürünün kendi KDV'si ayrıldıktan sonra kalan tutar, ürün maliyetiyle karşılaştırılır; net kazanç budur. Bu yazıda oran vermiyoruz, çünkü oranlar pazaryerine, kategoriye ve döneme göre değişir. Hesabın mantığını anlatıyoruz; değerleri kendi sözleşmenizden koyarsınız.

Neden oran değil, hesap mantığı?

Satıcıların çoğu "komisyon yüzde şu" bilgisini bilir ve fiyatı buna göre kurar. Sonra ay sonunda hakediş beklenenden düşük gelir. Sebep, oranın yanlış olması değil, hesabın eksik olmasıdır. Komisyon tek kesinti değildir; kargo, hizmet bedeli, KDV etkisi ve iade birlikte düşünülmeden ürünün gerçek katkısı görünmez.

Oranları ezberlemek başka bir nedenle de yetersizdir: değişirler. Kategori değişir, kampanya dönemi gelir, pazaryeri sözleşme yeniler. Mantığı bilen satıcı yeni oranı yerine koyar ve devam eder; oranı ezberleyen satıcı her değişiklikte baştan başlar. Bu yazıda anlatılan sırayı bir kez kurarsanız Trendyol, Hepsiburada, Amazon ve N11 için aynı sırayla hesap yaparsınız. Pazaryeri bazlı ayrıntı için Trendyol hakediş raporu nasıl okunur yazısına bakabilirsiniz.

Kesinti kalemleri tek tek

Komisyon

Pazaryerinin satış başına aldığı pay. Genellikle müşterinin ödediği KDV dahil fiyat üzerinden, kategoriye göre belirlenen oranla hesaplanır. Kritik nokta: komisyon bir hizmet bedelidir ve kendisi de KDV'ye tabidir. Pazaryeri size komisyon faturası keser; o faturanın KDV'si de sizden çıkar. Sözleşmedeki oranı cebinizden çıkan tutar sanmayın; üstüne komisyon KDV'sini ekleyin.

Kargo bedeli

Pazaryerinin anlaşmalı kargosuyla gönderiyorsanız taşıma bedeli hakedişten kesilir. Bedel desiye, bölgeye ve dönem sözleşmesine göre değişir. Kargo bedeli de KDV'li bir hizmettir. Bazı pazaryerlerinde belirli fiyat eşiğinin üzerindeki siparişlerde kargo müşteriye ücretsizdir ama satıcıya değildir; yani bedel yine sizden çıkar.

Sabit hizmet bedelleri

Sipariş başına ya da ürün başına alınan platform, işlem ya da hizmet bedelleri. Tutarları küçük göründüğü için genellikle hesaba katılmaz, ama düşük fiyatlı üründe komisyondan bile büyük paya ulaşabilir. Bu bedellerin de KDV'si vardır.

Ürünün KDV'si

Bu bir kesinti değil, sizin devlete ödediğiniz vergidir; ama net kazanç hesabında ayrılması şarttır. Müşterinin ödediği fiyatın içindeki KDV sizin değildir. Komisyon ve diğer kesintilerin faturalarındaki KDV'yi ise indirim konusu yaparsınız; muhasebe düzeninize göre bu KDV'nin bir kısmı geri döner. Bu yüzden hesapta "KDV dahil" ve "KDV hariç" tutarları karıştırmamak gerekir.

İade etkisi

İade onaylanınca satış tutarı sizden düşülür, komisyon çoğunlukla geri gelir. Ama gidiş kargosu, dönüş kargosu ve sabit bedeller çoğu zaman geri gelmez. Ürün elinize hasarsız dönse bile bu sipariş eksiyle kapanmıştır. İade edilen üründe hasar varsa kaybınız ürün maliyeti kadar büyür.

Tek siparişin hesabı: adım adım

Aşağıdaki sıra, herhangi bir pazaryerinde tek bir siparişin net katkısını bulmak için kullanılır. Değerleri kendi sözleşmenizden alın.

1. Satış fiyatını yazın. Müşterinin ödediği KDV dahil tutar. Kampanya indirimi varsa indirimli tutarı kullanın; indirimi kimin karşıladığı sözleşmede yazar.
2. Komisyonu hesaplayın. Satış fiyatı ile kategori oranını çarpın. Üstüne komisyonun KDV'sini ekleyin.
3. Kargo bedelini ekleyin. Ürünün desisine ve gönderi bölgesine göre pazaryerinin kestiği tutar, KDV'siyle birlikte.
4. Sabit hizmet bedellerini ekleyin. Sipariş başına ve ürün başına olanların hepsi, KDV'siyle.
5. Kesintileri satış fiyatından düşün. Kalan tutar pazaryerinin size ödeyeceği hakediştir.
6. Ürünün KDV'sini ayırın. Satış fiyatının içindeki KDV sizin değildir; kesinti faturalarının KDV'sini indirim olarak dikkate alın.
7. Ürün maliyetini düşün. Alış fiyatı, paketleme ve deponuzun kendi işletme payı. Kalan, tek sipariş için brüt katkıdır.
8. İade kaybını ağırlıklandırın. O ürünün iade oranını bilin. Bir iadede geri gelmeyen tutarı (gidiş kargo, dönüş kargo, sabit bedeller, varsa hasar) iade oranıyla çarpın ve brüt katkıdan düşün. Kalan, ürünün beklenen net katkısıdır.

Bu sekiz adım bir kez tablo haline getirildiğinde her ürün için saniyeler içinde uygulanır. Zor olan hesap değil, değerlerin güncel tutulmasıdır. Komisyon oranı kategori değişikliğiyle, kargo bedeli dönem sözleşmesiyle, iade oranı ise sezonla değişir. Değerleri üç ayda bir gözden geçirmeyen satıcı, doğru hesap yöntemiyle yanlış sonuç alır.

Sipariş bazlı hesabın bir de zaman boyutu var: pazaryeri parayı hemen ödemez. Teslimat, iade süresi ve ödeme dönemi geçene kadar tutar pazaryerinde bekler. Kârlı görünen bir ürün, nakit akışı açısından sizi haftalarca finanse etmeye zorlayabilir.

Komisyon oranı düşük olan pazaryeri her zaman ucuz pazaryeri değildir. Kargo ve sabit bedeller eklenince sıralama sık sık değişir.

Hesabı ürün ve kanal bazında okumak

Tek siparişin hesabı öğreticidir, ama karar vermek için yeterli değildir. Aynı ürünün beş kanalda beş farklı katkısı olur; çünkü komisyon oranı, kargo anlaşması ve sabit bedeller kanaldan kanala değişir. Bir ürün Trendyol'da kârlıyken Amazon'da eksiye düşebilir.

Bu yüzden hesabı üç boyutta okumak gerekir:

• Ürün bazında. Hangi ürün hangi kanalda ne kadar katkı sağlıyor?
• Kanal bazında. Kanalın toplam katkısı, iade kaybı düşüldükten sonra ne?
• Fiyat bandı bazında. Düşük fiyatlı ürünlerde sabit bedeller ve kargo katkıyı ne zaman sıfırlıyor?

Üçüncü boyut çoğu zaman en şaşırtıcı sonucu verir: belirli bir fiyatın altındaki ürünler hiçbir kanalda para kazandırmaz. Bu ürünleri ya paketleyerek fiyatı yükseltmek ya da listeden çıkarmak gerekir. Bu sınırın altına inmemek için taban fiyat kuralı ve zarar önleme yazısındaki yaklaşımı kullanabilirsiniz. Kesintilerin hakedişle doğrulanması ise hakediş ve komisyon mutabakatı yazısının konusu.

Sık yapılan hesap hataları

• Komisyonu KDV hariç fiyattan hesaplamak. Çoğu pazaryeri KDV dahil fiyattan hesaplar; fark küçük görünür ama her siparişte tekrar eder.
• Komisyonun KDV'sini unutmak. Sözleşmedeki oran cebinizden çıkanın tamamı değildir.
• Kargo bedelini ortalama almak. Desi hesabı üründen ürüne değişir; ortalama kullanmak ağır ürünlerde zararı gizler.
• İadeyi sıfır saymak. İade oranı yüksek kategorilerde bu tek başına kârı eksiye çevirir.
• Kampanya indirimini yanlış tarafa yazmak. İndirimi pazaryeri mi karşıladı, siz mi? Sözleşmeye bakmadan hesaba katmayın.
• Değişen oranı güncellememek. Kategori değişikliği ya da yeni dönem sözleşmesi hesabı sessizce bozar.

Bulutegra ile nasıl çalışır?

Bulutegra'nın kârlılık sayfası bu yazıdaki sırayı her ürün ve her kanal için otomatik uygular: komisyon modeli, KDV ve iade riski düşülerek kanal başına katkı gösterilir. Fiyat matrisinde her ürünün kanal bazında liste, satış ve taban fiyatı tutulur; taban fiyat bu hesaptan türetilir ve altına inen bir güncelleme kanala gitmez. Kampanya hesaplayıcı, indirimli fiyatın katkıyı nereye götürdüğünü kampanyaya girmeden önce gösterir. Hakediş ve mutabakat ekranı, hesapladığınız kesintiyi pazaryerinin gerçekten kestiğiyle karşılaştırır; komisyonu iade edilmeyen iade ve eksiye düşen sipariş ayrı listelenir. Kurulumda gölge mod boyunca sistem yalnız okur; hesabın kendi verinizle tuttuğunu gördükten sonra devredersiniz.

Ürünlerinizin kanal başına gerçek katkısını görmek için demo talep edin ya da teklif alın.